Ana sayfa IŞIĞIN GÖR DEDİĞİ BEYZBOL NEREDE KEŞFEDİLMİŞTİR?

BEYZBOL NEREDE KEŞFEDİLMİŞTİR?

71
0

Pek çok Hollywood yapımı filmde denil gelmişsinizdir beyzbola. Elinde beyzbol sopasını tutan kişi topu karşıla­mak için bekler… Sopasıyla topu havalara uçıınır ve başlar sa­hada koşturmaya… Oyunun kurallarını çözmek ne mümkün! Ve eğer beyzbolun Amerika’da bulunan bir spor olduğunu dü­şünüyorsanız, yanılıyorsunuz. Her ne kadar Amerikalılar için bunu kabul etmek güç olsa da kaynaklar beyzbolun İngiltere’de keşfedildiğine işaret eder. İlk olarak 1744’te Küçük Hünerli Cep Kitabında adlandırılıp tanımlanmıştır. İngiltere’de çok ilgi gö­ren kitap daha sonra 1762’de ABD’de basılmıştır.

Amerikalılar beyzbolun İngiliz kökenli olmasını bir türlü kabullenemediklerinden bu oyunun 18. yüzyılda İngiltere’de oynanan ve beyzbola benzeyen Rounders tan türediğini iddia ettiler. Ancak bu iddiaya karşı kanıtlar sunulunca 1907’de bir sahtekârlığı hayata geçirdiler. Oyunun kökeni hakkında hazır­ladıkları bir raporda, oyunun İç Savaş generali ve kahramanı Abner Doubleday tarafından 1839’da New York eyaletine bağlı Cooperstownda icat edildiği şeklindeki hikâyeyi ortaya attılar.

Bir efsane doğmuştu. Doubleday’in Cooperstowria hiç  girmemesine ya da günlüklerinde beyzboldan hiç bahsetmemesine rağmen, bu hikâye Amerikalıların zihinlerine iyice saplandı. Bir anekdotta belirtildiği gibi: “Abner Doubleday beyzb0|î keşfetmedi, beyzbol Abner Doubleday’i keşfetti.”

ABD’de modern beyzbolu icat eden biri gösterileceğe bu kişi Manhattanlı kitapçı Alexander Cartwright’dır. Gönüllü bir itfaiyeci olan Cartwright, 1842’de (Knickerbocker İtfaiye Arabası Şirketi’nden sonra) Knickerbocker Beyzbol Kulübü’nü kurdu. O ve diğer itfaiyeciler 47. ve 27. sokaklardaki bir oyun sahasında beyzbol oynadılar. Modern beyzbolun kuralları on­ların belirledikleri kurallara dayanır ve Cartvvright, baklava di­limi şeklindeki oyun sahasının şemasını çizen ilk kişidir.

Sonuçta beyzbol ilk olarak İngiltere’de keşfedilmiş olsa da oyunun ABD’nin ulusal sporu hâline geldiği de yadsınamaz. ABD İç Savaşı’nda süvariler arasında ilgi gören beyzbol, daha sonraları geliştirilerek profesyonel oyuncular arasında oynan­maya başlandı. ABD’de 1846’da New Jersey’de yapılan beyzbol maçı, örgütlü beyzbolun ilk maçı kabul edilir. 187 l’de Ulu­sal Profesyonel Beyzbol Oyuncuları Birliği kuruldu. Bu birlik, 1876’da Profesyonel Beyzbol Kulüpleri Ulusal Ligi adını aldı. 190l’de de Amerikan Ligi kuruldu ve bu iki ligin şampiyonla­rı, ilk kez 1903’te karşılaştı. 1905’ten bu yana her yıl iki ligin şampiyonları Dünya Serileri maçında karşılaşır ve beyzbol se­zonu böylece sona erer. 1992 Barcelona Olimpiyatlarında d ı beyzbol, ilk kez resmî olarak olimpiyat programına alınmıştır Beyzbol bugün ABD’de başlıca iki nedenden ötürü ilgi çekici bir oyundur: Takım hâlinde ligleri birinci bitirip ABD şampiyonluğu için finallere kalınması ve oyuncuların vurma, yakalama ve top atma rekorlarını kırmak için uğraşmaları Güney Afrika ve Japonya’da da  oynanan beyzbol genellikle dokuz devreli oynanır. Her iki takımda her iki devrede  bir savunma ve bir hücum oyuncusu  bulunur. Hücumdaki takımın her oyuncusu  sırayla sayı kalesine gelir ve  fırlatıcının sayı kalesinin arkasında duran yakalayıcıya attığı topa sopayla vurmaya çalışırlar .

Fırlatıcının atışının vuruş alanı içinden geçen, geçerli bir atış olup olmadığına sayı kalesinin arkasındaki hakem karar verir. Fırlatıcı dört geçersiz atış yaparsa vurucuya birinci kaleye yürüme hakkı vermiş olur. Eğer bir vurucu, üç kez geçerli atışa vuramazsa, vurduğu topu karşı  takımın yakalayıcısı havada yakalarsa ya da vurduğu topu ceza alanına düşürürse oyun dışı kalır. Üç oyuncusu oyun dışı kalan takım hücum hakkını kaybeder ve savunma konumuna geçer. İki takım da vuruş hakkını tamamlayınca devre tamamlanır.

Vurucu, topa isabetli bir vuruş yaptığında birinci kaleye koşar. Savunma konumundaki karşı takımın oyuncularının topu alıp kale bekçilerine ulaştırmasına kadar geçen sürede tüm kaleleri do­laşarak sayı kalesine dönerse vurucu sayı turunu tamamlamış olur. İsabetli bir vuruştan sonra bir kaleye ulaşabilen vurucu o kalede durabilir ve bir sonraki vurucunun koşusu esnasında o da ilerideki kaleye koşabilir. Eğer vurucu iyi bir vuruşla topu saha dışına gön­derirse buna “sayı  turu vurmak” denir. Sayı turu vuran oyuncu, yakalanması söz konusu olmadan, kalelerden geçerek say, turunu damlar. Sayı turu vurulduğu zaman eğer kalelerde koşucular varsa  onlar da sayı turunu tamamlar. Bir vurucunun takımına sağlayabileceği en büyük yarar sayı turudur. Çünkü normal bir koşuda  bir vurucu ancak bir sayı kazandırabilirken sayı turunda ne kadar koşucu varsa o kadar sayı kazanılır. Beyzbol aslında anlaşıldığı zaman çok kolay ve keyifli bir oyundur.