Ana sayfa IŞIĞIN GÖR DEDİĞİ NOKTALAMA İŞARETLERİNİ İLK KİM KULLANMIŞTIR?

NOKTALAMA İŞARETLERİNİ İLK KİM KULLANMIŞTIR?

112
0

Noktalama işaretleri, duygu ve düşüncelerimizi daha açık bir şekilde dile getirmeye, tümcenin yapısını ve durak­lama noktalarını belirlemeye,  okuma ve anlamayı kolaylaştırmaya sözün vurgu ve ton gibi özelliklerini belirtmeye yardımcı olur.  Noktalama işaretlerinin görev ve işlevlerini tanırsak kuduğumuzu daha iyi anlar, anlatmak istediğimizi de yazıya dökerken daha iyi anlatırız.  Bir anlamda bu işaretlerin, konu­şurken söylediklerimizin daha iyi anlaşılması için yaptığımız el yüz işaretleri ya da duraklama ve tonlamanın yazıdaki karşılık­tan olduğunu söyleyebiliriz.  Peki, noktalama işaretleri ilk ne zaman kullanılmaya başlanmıştır? İlk kez eski Yunan’da okuma parçaları arasına “ayırmalar” altında konulan bazı işaretlerin kullanılmaya başlamıştır. 1436da modern matbaanın icadıyla noktalama hızla yavgınlaşmaya bulamıştır.  Bu matbaanın Gutenbcrg’in 1455 yılında bastığı lncil’de ilk kez virgül ve nokta işaretlerini kullanmasıyla da bu işaretler hayata geçmiştir.  Ünlü mucit, cümleleri boşluklarla birbirinden ayırıp büyük harfle başlayarak o güne kadar bulunmamış olan noktanın boşluğunu doldurmaya çalışmıştır.  Ve bu uygulama, Venedikli gramerci Aldius Manitus’ un yeni formları içinde noktalı virgül, virgül, iki noku, ünlem, soru, kesme ve tırnak işarederini bulana dek devam etmiştir.

 17. yüzyıl ortalarında kesme işaretinin de bulunmasıyla noktalama işaretleri bugün kullandığı­ma biçimiyle tamamlanmıştır. Noktalama işaretleri Türk edebiyatına ise ilk kez gazeteci, şair ve tiyatro yazarı İbrahim Şinasi ile girdi. Şinasi eğitim isin gittiği Fransa’da bu işaretleri öğrenip dönücünde yazdığı Şair Evlenmesi”  adlı eserinde kullandı.  Ancak bu uygulama da kuralsız, gelişigüzel serpilmiş birkaç nokta ve virgülden başka bir şey değildi.  Daha sonra ünlü şairimiz Tevfik Fikret ile ilk büyük Türk romanı kabul edilen Aşk-ı Memnu’nun yazarı   Halit  Ziya Uşaklıgil bu işin üzerine eğilip  kullanımını, sağladılar. O dönemde bu işaretleri kullananların başında ise edebiyatımızın önde gelen hikaye yazarlarından biri olan Ömer Seyfettin gelir.