Ana sayfa Köşe Yazarlarımız Hafızamız nasıl çalışır?

Hafızamız nasıl çalışır?

242
0

Hafıza, hıfz, bellek kelimelerinin TDK sözlüğündeki açık­lamaları şu şekildedir:

Hafıza: Bellek. Hıfe: Saklamak, ezberlemek, akılda tutmak. Bellek: Yaşananları, öğrenilen konuları, bunların geçmişte iliş­kilerini bilinçli olarak zihinde saklama gücü; dağarcık, akıl, hafıza, zihin.

Bu açıklamalardan sonra hafızayı şu şekilde tarif etme­miz mümkündür. Hafıza; tüm duyu organlarımızla alınan her türlü uyarı ve bilgilerin, zihinde tutulması ve istenildiğinde anımsamak işlevidir. Bilgileri hatırlamak önemli olduğu için hafıza zihnin önemli faaliyetleri  arasında yer alır. Beyin kabu­ğunun alın bölgesinde hafızayla ilgili işlevlerin yürütüldüğü bilim insanlarınca tespit edilmiştir.

Çağrışım mekanizmamızı ne kadar etkili kullanabilirsek belleğimizin gücü de o oranda artacaktır.

Süreli Hafiza: Hissi hafızadan alınan bilgiler, kısa Hafıza tarafından incelenir. Birkaç saniyede bu bil-

X ya silinir veya uzun süreli hafızaya gönderilir. 3. Uzun Süreli Hafıza: Bilgiler uzun süreli hafızaya alın- ‘ diktan sonra duruma göre aylar, yıllar hatta ömür boyu hafızada kalabilirler.

Burada önemli olan uzun süreli hafızaya yüklenen bilgilerin istenildiğinde tekrar alınıp kullanılmasıdır, yani bu bilgilerin anımsanmasıdır. Bu da söz konusu bilgilerin iyi bir şekilde de­polanmasına bağlıdır.

Yüzlerce rafı olan bir malzeme deposu düşünün. Her tara­fında onlarca malzeme olduğu hâlde depocu istenilen malze­meyi bulup getiriyor. Bu depocunun başarısını şu nedenlere bağlayabiliriz:

Malzemeler gelişigüzel değil, numaralandırılmış raflara özenle istif edilmiştir.

Depocu malzemeleri çok iyi tanır.

Depocu malzemeleri zaman zaman kontrol eder.

Belleğimiz dört safhada işlemini sürdürür. Bir kütüphaneyi  hafızaya benzeterek bu safhaları açıklayabiliriz. Bellek İşlem

Safhaları:

Algılama: Kütüphaneci dışarıda “a” kitabını görür.

Kaydetme: Kütüphaneci gördüğü “a” kitabını kütüphaneye getirir.

Depolama: Kütüphaneci kütüphaneye getirdiği “a” kitabı­nı uygun bir rafa yerleştirir.

Anımsama: Kütüphaneciden “a” kitabı istenildiğinde ilgili raftan kitabı bulup getirir.

Belleğin asıl görevi öğrenmedir. Öğrenilen bir bilgi, hafızaya yerleşmiş demektir. Herhangi bir bilginin bize tanıdık gelmesi onu hatırlamamızla ilgilidir. Hatırlamayı, çeşitli hafıza teknik­leriyle geliştirmek mümkündür. Spor yaparak vücudumuzu geliştirebileceğimiz gibi hafızamızı da eğiterek geliştirebiliriz.

Psikologların bazıları unutmanın beynin yeterince kulla- nılmamasından kaynaklandığını belirtirler. Nasıl ki kullanıl­mayan bir akümülatör sonunda şarj tutmaz ise beynimizin de aynı şekilde performansı düşer. Bu nedenle bellek yöntemleri eğitimi, düşünme, hayal gücü ve çağrışımlarla zihni faaliyetleri harekete geçirerek belleğimizi güçlendirmeliyiz.