Ana sayfa Köşe Yazarlarımız Patent nasıl alınır?

Patent nasıl alınır?

244
0

Bir şey icat ettiniz ve icadınızı üçüncü, şahıslara karşı ko­rumak istiyorsunuz. Bu durumda atmanız gereken adım oldukça basittir, icadınızın patentini almanız gerekir. Peki, pa­tent nasıl alınır, hiç merak ettiniz mi?

Patentin konusu buluşlardır, bu nedenle öncelikle icat ya da buluşun anlamını bilmekte fayda vardır. Tarım dâhil sanayi­nin herhangi bir kolunda var olan teknik problemlere getirilen teknik çözümler, buluş olarak nitelendirilir. Başka bir deyişle, var olan problemlere getirilen teknik çözümler olarak da ta­nımlanabilir. Bir şeyin buluş olabilmesi için bir problem ve bu problemin çözümü şarttır. Patent ise olumlu yönüyle sahibine buluşu üzerinde ekonomik olarak yararlanma imkânı sağlayan ve olumsuz yönüyle de söz konusu buluştan başkalarının ya­rarlanmasını yasaklama imkânı veren ve türüne göre 7 (İncele­mesiz Patent), 10 (Faydalı Model) ya da 20 (İncelemeli Patent) yıl koruma imkânı veren hukuki bir belgedir.

Patentler ticarileştirildiklerinde yani sahibine maddi kazanç sağladığı  ülke için katma değer oluşturduğu takdirde değerlidir­ler ülkenin ekonomik kalkınmasının altında ülkenin üretti­ği katma değer yattığına göre buluşların da müşterilerce ihtiyaç duyulan, maddi getiri sağlayacak konularda yapılması önemli bir avantajdır. Bu nedenle patent sisteminin sadece buluş sahi­bini korumak yönü yoktur. Ülkedeki teknolojik gelişmenin de hızlandırılması amacıyla patentin bilgi işlevi de bulunur.

Patentin bilgi işlevi demek; ürün, teknoloji, süreç iyileştir­melerinde daha önce yapılmış buluşları ve teknolojileri göre­bilmek demektir. Bu sayede aynı buluşu yeniden yaparak para, emek kaybı yaşanmayacaktır.

Patent kelimesi “açık” demektir. Bu nedenle bir ürün veya teknolojinin patentli olduğu söyleniyorsa bu bilginin açık, ula­şılabilir olduğu anlamındadır. Bu bilgilere patent veri tabanla­rından ücretsiz erişebiliriz, bu bilgileri yeni ürün veya teknoloji geliştirirken kullanabiliriz.

Günlük hayatımızda sıklıkla karşılaştığımız bu terim çoğu zaman diğer endüstriyel haklarla karıştırılsa da aklımızda kal­ması gereken patentin “teknik” konuları içerdiğidir.

Bir buluşun patentleşebilmesi için yeni ve sanayiye uygula­nabilir olması gereklidir. Patentte ayrıca buluş basamağı dediği­miz, tekniğin bilinen durumundan kolaylıkla çıkarılamayacak derecede iyileştirme olmalıdır. Bu özelliği sağlamayan buluşlar, faydalı model olarak tescillenerek hâlâ korunabilir.

Patent başvurusunun ilk aşaması, buluş sahibinin Türk Patent Enstitüsü’ne başvurarak patent araştırması yapmasıdır. Eğer buluş, mevcut patenti bulunanlara yeni bir şeyler katıyor veya onlardan ciddi farklarla ayrılıyorsa başvurunun reddedilme ihtimali azalır.

Patent başvurusu için gerekli olanlar: Başvuru dilekçesi (1 nüsha), patentle korunması istenilen buluşun unsurlarını kaplar (3 nüsha), buluş konusunu anlatan açıklama  isteme ait resimler (nüsha), özet (3 nüsha) ve tarifname olarak sıralanabilir.

Her buluş  patentle koruma altına alınamaz. Bir buluşun patentle koruma altına alınabilmesi için belirttiğimiz gibi “yeni” uygulanabilir” olması ve o güne kadar var olan Tekniğin Bilinen Durumunu aşan bir seviyede olması gerekir. Bulusun yeni sayılabilmesi için patent başvurusundan önce ya­zılı, sözlü ya da başka bir şekilde kamuya açıklanmamış olması gerekir. Buluş, konusunda uzman bir kişinin kolayca düşünüp ortaya koyamayacağı bir durumu ifade ediyorsa Tekniğin Bili­nen Durumu aşılmış sayılacaktır.

Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları, zihni ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar, edebiyat, sanat ve bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar, teknik karakteri olmayan bilgisayar yazılımları, bilginin derlenmesi, düzenlen­mesi, sunulması ve üretilmesiyle ilgili teknik yönü bulunmayan usuller, insan veya hayvan vücuduyla ilgili teşhis usulleri, konu­su kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar, bitki ve hayvan türleri önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan yetiştirilmesi usulleri, patentle korunamazlar.

Patent isteme hakkı, patent başvurusu öncesinden başlaya­rak patent belgesi alınıncaya kadar geçen süreyi, patent hakkı ise patent belgesi alındıktan sonraki aşamaları kapsar. Bu zaman dilimleri içerisinde art niyetli bir kişi veya kuruluş tarafından patent  başvurusu gasbedilen kişi, dava yoluyla kendine ait hakkın fardan kendisine verilmesini talep edebilir. Patent hakkı aksi ispat edilene kadar  kişilere verilen  bir haktır. Aksi bir durumun ispat edilmesi durumunda patent hakkı gerçek sahibine verilir.