Ana sayfa IŞIĞIN GÖR DEDİĞİ Neden Pisa kulesi eğridir?

Neden Pisa kulesi eğridir?

363
0

Dünya üzerindeki bazı yerler, birtakım sembollerle birlikte hatırlanır. Paris deyince Eyfel Kulesi’ni hatırlarız ya da New York, ünlü Özgürlük Anıtı ile aynı anda akla gelir. Bu örnekler sayılamayacak kadar çoktur, işte bulunduğu şehrin adıyla anılan Pisa Kulesi de bu örneklerden biridir.peki neden Pisa kulesi eğridir?

 Hemen herkes, Pisa nın İtalya’da bir şehir olduğunu ve buradaki ku­lenin eğri, yana doğru biraz yatık olduğunu bilir. Oysa şehrin büyük ve şanlı tarihini gerçekten bilenler pek azdır.

Bu arada, tabii kulenin de bir ünü vardır. Söz konusu kule tamamen beyaz mermerden yapılmıştır. Duvarları tabanda yaklaşık olarak 4 metre kalınlıktadır. Kule sekiz katlıdır ve yük­sekliği 60 metreye yakındır. Başka bir deyişle, kulenin yüksek­liği 15 katlı modern bir yapının yüksekliğine eşit sayılabilir.

Duvarın iç tarafında 300 basamaklı bir merdiven vardır. Merdiven ta tepeye ulaşır. Tepeye kadar çıkmayı göze alanlar, deniz bile görülebilir kulenin tepesinden” tepe noktasında, kule yaklaşık olarak 5 metre yana  kulenin tepesi dikey durumundan aşağı yukarı 5 dışa kaymıştır. Kulenin tepesinde durup da aşag.ya bir (‘ıs atacak olursanız, bu taş kulenin altında duvardan 5 metre kadar öteye düşer.

Kulenin niçin eğri olduğuna gelince; bunun cevabını ger­çekte kimse bilmez. Kesin olan şey, kulenin böyle eğri yapılmadığıdır. Yakındaki bir katedrale çan kulesi olarak 1174 yılında yapımına başlanan kule ancak 1350 yılında tamamlanmıştır.

Kulenin temeli kumlu toprak içindedir. Bu durum, eğriliği izah için ileri sürülen görüşlerden birinin esasıdır. Bazı kim­selere göre, kulenin ilk üç katının yapımı tamamlandığında kumlu toprakta iyi oturmayan temel kaymış ve kulenin eğri bir durum almasına rağmen inşaata devam edilmiştir. Tabii kulenin eğrilmesi birdenbire fark edilir şekilde olmamıştır.

Galileo’nun, bütün cisimlerin aynı hızla ve aynı fizik kanu­nuna uyarak düştüklerini farklı ağırlıklardaki iki top güllesini bu kuleden aşağı bırakarak gözlemlediği iddia edilmiştir. Bil­ginin kaynağı Galileo’nun bir öğrencisi olmasına rağmen bu iddia geniş çevrelerce bir efsane olarak kabul edilir.

Peki, bu kulenin bir gün yıkılma ihtimali var mıdır? Bir uzman bu soruyu, “Bir şeyler yapılmazsa yıkılması kaçınılmaz’ olarak yanıtlamıştır. Kule her yıl milimetrenin onda yedisi ka­dar (100 yılda 7 cm.) eğilmektedir. 1999 yılında  eğildiği tespit edilmiştir. Ancak tehlike kulenin dengesizliğinden değil güney bölümünde kullanılan mermerlerden kaynaklanır.

Uzmanlar binanın korunması ve 150 yıldan beri gündemindeki yerini koruyan kulenin temelindeki toprağın sürekli olarak yenilenip güçlendirilmesi gerektiğini söylüyordu. Bu yöntemle temelin sağlamlaştırdı p 300 yıl daha ayakta tutulması amaçlanıyordu; fakat İtalyan yetkilileri eğimin kuleyi daha çekici kıldığı ve turizmi canlandırdığı gerekçesiyle uzmanların uyarılarını göz ardı ediyordu. Neyse ki sonunda ikna oldular ve bulunduğu zemindeki çökme nedeniyle yıkılma aşamasına gelen İtalya’nın ünlü Pisa Kulesi, 20 milyon sterlinlik projey­le kurtarıldı. Birkaç yıl içinde yıkılacağı uyarısında bulunulan kule, proje kapsamında yapılan 45 cm’lik bir düzleştirme ça­lışmasıyla eski hâline getirildi.

Kule 1990-2001 yılları arasında onarım için kapalı tutul­muştu. Bir söylentiye göre kulenin kapatılmasında intihar olaylarının dramatik olarak artmasının da payı büyüktü.