Ana sayfa IŞIĞIN GÖR DEDİĞİ Parmak izi nasıl alınır?

Parmak izi nasıl alınır?

139
0

Bugün size suçluların tespitinde eskiden beri kullanılan parmak izi alma sisteminin nasıl kullanıldığını anlatan bir yazı paylaşacağım.

İnsan vücudu mükemmel bir yaratılışa sahiptir. Her organ ve uzuv yakından incelendiğinde yapıları ve iş­levleriyle insanı hayrete düşürür. En ilginç olanıysa dişlerin, beyin dalgalarının, retinaların, kulakların, ses tonlarının, yüz ve davranış biçimlerinin ve parmakla ayak izlerinin insandan insana farklılık göstermesidir. Özellikle parmak izi farklılığı, suçluların tespitinde eskiden beri kullanılan parmak izi alma sisteminin geliştirilmesine etken olmuştur.

Parmak üzerinde bulunan izlere ve kabartılara dermatoglifıkler adı verilmektedir. Derma İngilizce deri kökünden gel­mektedir. Glyphe kelimesi ise oyuk demektir. Burada anla­tılmak istenense parmak uçları, avuç içi ve ayak tabanlarında bulunan çizgiler ve kıvrımlardır. Bu çalışmaları yapan kişiler ise dermalog olarak nitelendirilmektedir. Eğer bu çizgiler ol- masaydı parmak uçlarıyla bir şey tutulamazdı; parmağın bu girinti ve çıkıntılarıyla tutulan şey arasındaki sürtünme kaybını önlemektedir.

Parmak izleri merkez denen bir nokta etrafında dairesel genişleyen, bazı yerlerde yeni kollara ayrılan, çatallaşan, biten veya küçük adacıklar oluşturan çizgilerdir. Biçim, büyüklük ve parmak üzerinde bulundukları yer itibariyle çok karmaşık şekiller alırlar ve ölüme kadar değişmezler. Parmak izlerinin her insanda farklı olduğunun saptanması şimdiye kadar top­lanabilmiş örneklerin istatistiksel sonuçlarına göre yapılmış­tır. İnsanoğlunun var olduğu günden bu yana kapsamlı bir araştırma yoktur.

Parmak izinin oldukça eski bir tarihi vardır. İlk defa bu alanda yapılan çalışmalara Çin belgelerinde rastlanmıştır. Nehemiah Grew (1684), Marccllo Malpighi (1686) ve J. E. Purkinje (1823) adlı bilim adamları parmak izlerinin birta­kım özellikler barındırdığına dikkat çekmiş olmalarına rağ­men bu özelliklerin kişi tespitinde kullanacak kadar benzersiz olduğunu ortaya sürecek herhangi bir çalışma yapmamışlar­dır. Günümüzdeki yöntemlerin temeli olarak kullanılan par­mak izi tanıma sistemleri, Henry Faulds ve \Viliam James Herschel adında iki İngiliz bilim adamının çalışmalarıyla başlamıştır. Bu iki bilimci, parmak izlerini alma yöntemleri üzerine çalışmışlar ve temel olarak mürekkep kullanımının üzerine gitmişlerdir.

Sir Francis Galton (1822-191 D istatistik üzerine yaptığı, çalışmalar soncunda iki bağımsız değişken arasındaki doğrusal ilişkinin yönünü ve kuvvetini belirten korelasyon yön­temini ileri sürmüştür. Bu sayede iki örüntü arasında karşı- 1 aştırma yapacak bir yöntem elde etmiştir. Çalışmalarının devamında insanların parmak izleri arasındaki farkı sınıf­landırıp ayırt edecek yöntemler ortaya çıkarmıştır. Galton, parmak izinin kalıtımsal olmadığını ve her insanın parmak izinin birbirinden farklı olacağını çalışmalarıyla ortaya çı­karmıştır. Galton un çalışmalarını takiben Dr Henry Faulds (1983-1930) parmak izinin sınıflandırılmasına tam olarak açıklık getirmiştir. Bugün uygulanan parmak izi metodu bu bilim adamlarına dayanmaktadır. Günümüzdeyse parmak ve ayak izlerinden adli tıp olayları başta olmak üzere fal­cılık gibi birçok alanda yararlanılmaktadır. Ayrıca özellikle genetik hastalıklar bu çizgi ve kıvrımlar sayesinde anlaşıla- bilmektedir.

Dermatoglifikler anne karnındayken oluşmaya başla­maktadır. Bu deri çizgileri hamileliğin beşinci ayına doğru tamamlanmaktadır. Böylece deri çizgileri doğumdan ölüme kadar bizi takip etmektedir. Deri çizgilerinde yaşam boyu değişiklik olmamaktadır. Bu çizgiler bizi diğer insanlardan ayırmaktadır. Her insanın kendine özgü parmak ve ayak izi; her deri çizgisinin de kendine özgü ismi vardır. Bu çizgileri genel olarak avuç içi, parmaklar, bükülüm çizgileri, ter bezi delikleri, ayak tabanı bölgelerinde bulunmaktadır.

Parmak izleri şekillerine göre sekiz ayrı grupta incelen­mektedir; radyal halka, dirsek halka, çifte hakla, merkezi cep oluşturan halka, düz kemer, çadır kemer, düz helezon ve rast- gele düzensiz şekiller. Helezon çizgiler, dairesel şekiller oluş­tururlarken kemerler daha çok merkezde kümeler hâlinde bulunurlar. Halkalar ise iç içe kancalar şeklinde olurlar. Rad­yal halkalar başparmak, dirsek halkalar serçe parmak yönüne bakarlar. Parmak izlerinin % 65’i halkalardan, yüzde 30u helezonlardan oluşur.

Günümüzdeki sistemlerde bu sınıflandırma genelde iki parmaktan alınan örnekler üzerinde gerçekleştirilmektedir. Tek parmaktan alınan bilgiyle de aynı işlem yapılabilir ol­masına rağmen güvenlik ve stabil çalışma açısından en az iki parmak izi alınmaktadır. 25 Haziran 2007’de ABD’de sınır kapılarında bundan sonra iki değil, on parmak izinin bir­den alınacağı bir sisteme geçileceğini açıklamıştır. Ülkemiz­de parmak izinin incelenilmesi ve biyometrik tanıma olarak kullanılması, 1910 yılında Macar asıllı Yusuf Cemil tarafın­dan başlatılmıştır. Daha sonra ise polis teşkilatı tarafından kullanılmıştır.

Özellikle adli olaylarda rastlanan parmak izi alma çok önemli bir iştir. Parmak ucundaki her çizgi çıkıntısının üze­rinde bulunan minik delikler, hemen altlarında bulunan ter bezlerinin ürettikleri terin dışarıya çıktığı noktalardır. Bir parmak pürüzsüz bir yüzeye basıldığında, bu deliklerden çı­kan küçük ter zerrecikleri birleşerek parmak izi biçiminde terden bir çizgi oluştururlar. Bu ter izleri gözle görülemez, onun için izlerin üzerine fırçayla pudra ve bazı kimyasal maddeler sürülür. Sonra da görünür hâle gelen izlerin fotoğ­rafları çekilir ve ardından pudralanmış olan izler saydam bir banda alınır. Parmak izinin bir parçasını almak kişiyi tespit etmek için yeterlidir. Parmak izi haricinde, avuç izi ve ayak izlerinden de yararlanılmaktadır.

Peki, ikizlerin parmak izleri farklı mıdır, diye düşündüy­seniz cevap evettir. Ama diğer insanlara göre daha çok ben­zerlik gösterirler. Benzerlik oranı yüzde 95’tir. Genetik bili­mi bu kadar gelişmeden önce parmak izleri, kardeşlerin tek yumurta ikizleri olup olmadıklarının tespitinde kullanılırdı. Ana rahminde iki ayrı yumurtadan oluşan ikizlerinse aynı mekânı dokuz ay paylaşmanın dışında normal kardeşlerden pek farkları yoktur.