Ana sayfa IŞIĞIN GÖR DEDİĞİ Ultrason nasıl çekilir?

Ultrason nasıl çekilir?

201
0

Bugün size modern tıbbın harikalarından kabul edilen ultrason cihazının ne işe yaradığını ve Ultrason nasıl çekildiğini anlatan bir yazı paylaşacağım.

Modern tıbbın harikalarından kabul edilen ultra- son cihazı, insan vücudunu incelemek ve gözlem­lemek adına gelinen son noktalardan birdir. Elbette farklı ürünler ve farklı cihazlar da mevcut ancak ultrasonun diğer cihazlardan büyük bir farkı vardır: İnsan vücudu için fazlasıy­la zararlı X ışınlarını barındırmayarak radyasyonu arka plana atar. Ayrıca alınan görüntü eskiye nazaran gerçek zamanlı ve olayın gerçekleştirildiği sırada anında alınıp monitöre yansı­maktadır. Günümüzde artık anne-baba adayları bebeklerinin ilk hâllerini bu cihaz sayesinde izleyebilmektedir. Peki, ultra- son nasıl çekilir, hiç merak ettiniz mi?

Ultrason veya yansılanım, insan kulağının işitemeyeceği kadar yüksek frekanslı ses dalgalarına verilen addır. İngilizce ültrasound sözcüğünden oluşturulmuş bir kelimedir ve Yüksek ses anlamına gelir. Ses bir enerji türüdür ve cisimlerin titreşimi sonucunda meydana gelir. X ışınlarının tersine ses, elektromanyetik değildir. Ultrases, katı, sıvı veya gaz ortamda akustik bir dalgadır. Sesin iletilcbilmesi için bir ortam (mad­de) gereklidir ve yayılımı, bir yerden başka bir yere enerji taşınımı şeklindedir. Ses dalgalarının yayılma hızı, ortamın yoğunluğuna bağlıdır.

Tıp’ta kullanılan ultrason cihazı ses dalgalarından fayda­lanarak tasarlanmıştır. Bu aletin görevini gerçekleştirebilme­sinde ses frekansları çok önemli bir rol oynamaktadır. Bilin­diği gibi her insanda bir duyma eşiği bulunmaktadır. Yani her insan, sadece farklı frekanslardaki ses aralığındaki sesleri duyabilmektedir. Ultrason cihazındaki gezici kısımdan, in­sanların duyamayacağı büyüklükte, şiddetli frekanslarda ses dalgaları çıkmaktadır. Makineden çıkan ses dalgalan, insan vücuduna gönderilir ve yoğunluğu farklı ortamlardan ge­çerek geri yansır. Geri yansıyan bu ses dalgalan, makinenin prob denilen kısmında toplanır ve buradan makinenin bey­nine aktarılır. Vücuttan geri yansıyıp makineye aktarılan bu ses dalgaları, makinenin bilgisayarı tarafından resim hâline getirilir ve bu resimler ekrana aktarılır. Bunlar vücutta bulu­nan iç organlarının görüntüsünü ifade eder.

Vücutta bulunan organların yapısına göre, resimler farklı renklerde gösterilir. Ultrason cihazında, sıvı yapıda bulunan organlar siyah, sert yapıdaki organlar beyaz, yumuşak yapıdaki organlar ise gri olarak gözükmektir Bir lenme kalitesi, organdaki değişik vn”        °rgamn İz”

zın herhangi bir tehlikesinin bulunmasıdır çünkü cihazdan yollanan ses dalgalan, kesinlikle tehlikeli yap,da olan X ışın, içermemektedir.

Ultrason aleti, iki ana parçadan meydana gelmektedir. Bu ana parçalar,n adı, prob ve ana ünitedir. Prob, tetkik sırasın­da incelenmekte olan vücut bölgesine konulan ultrason par­çasına verilen isimdir. Probun içinde transdüser denilen bir çevirici bulunmaktadır. Bu çevirici, ses dalgaların, elektrik enerjisine dönüştürme görevi yapar. Bu çevirme işlemi, ses dalgalarının görüntülere dönüştürülmesini sağlamaktadır. Bu işlem sonucunda meydana gelen görüntülere ise sonog- ram adı verilmektedir. Sonogramlar, printer aleti sayesinde anında kaydedilebilme özelliğine sahiptir.

Ultrason cihazı, en iyi, sıvı yapıdaki organlar, izlemek için idealdir çünkü bu yapıdaki organlar, kemik gibi sert yapı­daki organlardan çok daha net izlenebilmektedir. Ultrason çoğunlukla karaciğer, safra kesesi, pankreas, dalak, böbrek­ler, mesane, yumurtalıklar ve rahim gibi karın içi organların görüntülenmesi için kullanılır. Ultrason çekilmesi için baş­vuran hastaların en sık şikâyeti karın ağrısıdır. Karaciğer ve dalak gibi karın içi organların büyümesi, safra kesesi ve böb­rek taşlan, apandisit, yumurtalık kistleri ve karın içindeki tü­mörler ultrasonla teşhis edilebilen hastalıklardan bazılarıdır.

Ayrıca bu alet günümüzde bebeklerin anne karnında sağlıklı gelişimi açısından oldukça fazla önem taşımaktadır.

Karın içindeki organların ultrasonu için hastanın aç karna olması gerekir. Ayrıca mesane, yumurtalıklar ve rahmin ince­lenmesi için hasta idrarına sıkışık olmalıdır. Bunun dışında başka bir hazırlık gerekmez. Ultrason odasına alınan hasta sedyeye sırtüstü yatırılır. Cildinin üzerine jel sürülür ve pob adı verilen cihazla karın içindeki organlar cilt üzerinden in­celenir.