Ana sayfa Köşe Yazarlarımız Anestezinin yapılış şekli nedir ?

Anestezinin yapılış şekli nedir ?

157
0

Bugün size anestezinin  nasıl yapıldığını, ne iş yaradığını ve anestezinin kökeninden bahseden bir yazı paylaşacağım.

Tıp literatürüne ait bir terim olan anestezi, Yunanca hissizlik anlamına gelmektedir. Genellikle ameliyat­lardan önce kullanılan anestezi, bedenin tümümün ya da belli bir bölümünün ağrıya duyarsız hâle gelmesini sağlayan işleme verilen addır. Anestezinin fonksiyonuna bakıldığında bu işlemin kesinlikle uzmanlık gerektiren bir işlem olduğu çok rahat bir şekilde anlaşılmaktadır. Bu kavram başlı başına bir bilim dalıdır ve bu bilim anesteziyoloji ya da anestezi bilim ismiyle anılmaktadır.

Anestezinin iki farklı türü bulunur. Bu türler, lokal ve genel anestezilerdir ve anestezi uygulamasında bilincin açık veya kapalı olmasını ifade ederler. Amaçlanansa cerrahi mü­dahale esnasında hastanın acı hissetmemesini sağlamaktır.

Bunun içinde de kullanılan çeşitli maddeler vardır ve bunlara genel olarak anestezik denilmektedir.

Lokal anestezi, cerrahi müdahale esnasında bedenin sade­ce belirli bir bölgesinin ağır, ve acıya duyarsız bir hâle gelme- sın. sağlamaktadır. Lokal anestezide uygulamanın yapıldığı bölgede bulunan duyumsama hissi ortadan kaldırılır ve böy­lece hastanın herhangi bir acı ve ağrı hissetmemesi sağlanır. Lokal anestezide bilinç kaybı söz konusu değildir. Yani bu anestezi türüyle uygulama yapılırken hasta kendindedir ve dış uyaranlara karşı tepki verebilir. Uyanık olan hasta sadece uygulamanın yapıldığı bölgeyi hissetmez.

Cerrahi müdahalelerde lokal anesteziler çoğu zaman ha­yati risk bulunmadığı durumlarda uygulanmaktadır. Lokal anestezide uyuşturulan bölgenin durumu düzeldikten sonra kişide çeşitli yan etkiler görülebilmektedir. Bu uygulama için kullanılan kimyasal maddenin uyuşturulan bölgedeki etkisi azalır ve kişi bu bölgedeki duyumsamasını tekrardan kazan­mış olur. Bu da genel olarak, ani ağrıların gelişmesine neden olmaktadır. Genellikle lokal anesteziden sonra çoğu kimsede görülen bu ağrıların haricinde kişide mide bulantısı, baş ağ­rısı ya da yüksek ateş gibi yan etkiler de görülebilmektedir.

Anestezinin bir diğer türü olan genel anestezinin lokal anesteziden farkı ise bu anestezi türünde hastanın bilincinin kapanmasıdır. Duyumsamanın kapanması paralel olarak bilincin kapanmasıyla gerçekleşir. Hastada yaşanan bu bi­linç kaybı ise kalıcı değil, geçici özelliktedir. Toplumda daha çok narkoz olarak bilinen genel anestezi kavramının aslında   narkozla birebir bir ilişkisi bulunmamaktadır. Narkoz daha eski dönemlerden gelen bir terimdir ve ‘derin uyku hâlini       belirtir. Bilincin kapanmadığı ama duyumsamanın yok olduğu durumları tarif etmektedir. Bu özellik, narkozu genel anesteziden ayırmaktadır çünkü genel anestezide bilinç ta­mamen kapanır.

Lokal anestezide olduğu gibi genel anestezide de çeşitli yan etkiler görülebilmektedir. Bu yan etkiler, kişinin vücut yapısına, kullanılan kimyasala, uygulamanın ne kadar sür­mesine ve uygulamanın türüne göre farklılıklar gösterir. Yani genel anestezi sonucu sayılan bu nedenlerden dolayı çok farklı etkiler görülebilmektedir.

Hastalar ameliyathaneye geldiğinde anestezi doktoru tara­lından karşılanır, sedyeden ameliyat masasına ameliyat ekibi tarafından anestezi doktorunun yardımıyla alınırlar. Bundan sonra anestezi doktoru hastaya tansiyon aletini, kalp moni­törünün elektrodlarını ve puls oksimetre (kandaki oksijeni ölçer) cihazının parmak ucu kablosunu bağlar. Bunlar ameli­yat boyunca hastanın yaşamsal fonksiyonlarının yakından iz­lenebilmesini sağlar. Gerekirse anestezi başlamadan önce üç- beş dakika süreyle maskeyle oksijen verilebilir. Bundan sonra sırasıyla ağrılı uyaranları azaltacak, anestezi denen özel uyku hâlini oluşturacak ve kas gevşemesi sağlayacak ilaçları damar yoluyla hastaya uygular. Daha sonra anestezist tarafından hastanın nefes borusuna yerleştirilen bir tüp sayesinde hasaya oksijenle karıştırılmış olarak anestezik gazlar verilir. Bu gazlar verildiği sürece anestezi devam eder, kesildikten kısa bir süre sonra anestezi sonlanmış olur ve hasta uyanır. Bu süreç boyunca anestezi doktoru sürekli hastanın başındadır.