Ana sayfa IŞIĞIN GÖR DEDİĞİ Erkekler neden küpe takar?

Erkekler neden küpe takar?

342
0

Günümüzde erkekler, süs eşyası olarak küpe kullanmaktadır. Küpenin kullanımı tarihsel bir süreçle de açıklanabilir. Bu süreci ve erkeklerin neden küpe taktığını yazımızda okuyarak, merakınızı giderebilirsiniz.

Günümüzde erkeklerin bir süs eşyası olarak küpe tak­ması hâlâ yadırganmaktadır. Gerçi kadınlar gibi her iki kulağına takanlara çok ender rastlansa da tek kulaktaki bir küpe bile toplum tarafından pek hoş karşılanmaz. Genç erkekler moda akımlarının etkisiyle küpenin özgürlük tutkularını temsil ettiğini söylerler. Küpeli yetişkin erkeklerse gençlik özentisi ola­rak görülür. Ancak ilginçtir ki geçmişte küpe takmak özellikle erkekler arasında çok yaygındı ve bazı kaynaklara göre erkekler, kadınlardan çok daha önce küpe kullanmaya başladılar.

İnsanlar tarih öncesi zamanlarda bile kulaklarına süs veya tılsım gibi nedenlerle tüy, kemik, çubuk vb. şeyler takmışlardır. Daha çok topluluk liderleri, başarılı avcılar ve din adamları tarafından kullanılan bu süsler, aynı, zamanda bir sıralı göstergesi olmuştur. Kulak memesine takılan küpelere ise ilk önce Mısır’da rastlanır. Başlangıçta büyük altın halkalar kullanılmış, zamanla daha küçük askı şeklinde küpeler yaygınlaşmıştır. Anadolu medeniyetleri içinde ilk kez Babil erkeklerinin küpeyi rütbe sembolü olarak kullandığı yapılan arkeolojik çalışmalarda görülmüştür. Bu âdeti diğerlerine de buradan yayılmıştır. Eski Türk kültüründe erkeklerin küpe taktığı Çin kaynaklarında ve figürlerinde görülmektedir. Moğollar ve birçok Türk boyu da rütbeyi belirlemek için al­tından yapılmış küpeler takmışlardır. Bunlar daha çok ordu yönetimindeki rütbeyi belirlemek için kullanılmıştır (onbaşı, yüzbaşı, binbaşı ve Türkmen başı gibi).

Kuyumculuk sanatının gelişmesiyle birlikte zarifleşen kü­peler, zamanla asaletin simgesi olarak kullanılmaya başlan­mıştır. Yunanlar kulaklarına çıngıraklı altın küpeler, Romalı­lar ise değerli taşlarla bezenmiş küpeler takmışlardır. Karan­lık çağ olarak da bilinen Orta Çağ’da küpe kullanımı ortadan kalkmıştır ama Rönesans’la birlikte yeniden moda olmuştur. Küpe kadınlar arasında popülerleşip çeşitlenirken erkekler özellikle incilerle bezenmiş olanları tercih etmişlerdir. On se­kizinci yüzyılda elmas, 19. yüzyılda ise kabartmalar yapılmış taşlar gözde olmuştur.

Eski çağlarda denizcilerin küpe takmalarının ise oldukça farklı bir nedeni vardır. Küpe takan erkeklere karşı çıkıldığında tarihimizden veri­len en önemli örnek, Yavuz Sultan Selim olur. Rivayete göre, Yavuz Selim Mısırı fethettiği sıralarda Kahire’de kalmıştır. Bazı erkeklerin kulaklarında halkalar gören padişah bunun nedenini sormuş ve küpelerin kölelik alameti olduğu cevabı­nı almıştır. Padişah bu cevabı duyunca, “Bir tane getirin, ben de takayım, onlar insanların kölesiyse ben de Hakkın kele­şiyim,” demiş, bir de küpeli bir resmini yaptırmıştır. Ancak bu resmin Yavuz Selim’e değil, Şah İsmail’e ait olduğu iddia edilmektedir.