Ana sayfa IŞIĞIN GÖR DEDİĞİ Tetanos neden olur?

Tetanos neden olur?

264
0

Paslı çividen neden tetanos oluruz merak ediyorsanız, cevabı yazımızda.

Paslı çivi dendi mi insanların aklına gelen ilk şey te­tanos olur çünkü kimin eline batsa, “Acaba tetanos olur muyum?” paniğine kapılır. Ancak düşünülenin aksine, bir insana tetanos bulaşmasında ne pasın ne de çivinin bire­bir etkisi bulunmaktadır. Bunun nedeni, halk arasında Ka­zıklı Humma olarak da bilinen bu hastalığın sadece tetanos mikrobuyla bulaşmasıdır. Dolayısıyla ancak paslı çivi tetanos üreten bir organizmayla temas ettiyse bu risk söz konusudur.

Hipokrat’tan beri bilinen Tetanos, Clostridium Tetani adı verilen sporlu bakterinin salgıladığı toksine bağlı olarak geli­şen bir enfeksiyon hastalığıdır. Kasların gevşemelerine zaman bırakmayacak kadar sık gelen uyarılarla kasların devamlı kaIma hâli olarak tandan ölümle sonuçlanabilir. Hastalığın ilk belirtisi çene ^ da görüldüğünden bu hastalığa Çene kaslarının kasılması sonucu oluşan alaycı gülümseme if^. tedavi olumlu sonuç vermezse kalıcı olur. Ayrıca hasta yutkunurken sıkıntı çeker, kas ağrıları başlar ve yürümekte zorlanır.

Tetanos mikrobu oksijeni sevmez. Bu yüzden havasız or­tamlarda, toprakta, gübre yığınlarında kolayca yaşar. Ayrıca insan ve hayvanların bağırsak kanalında bulunur ve buradan dış dünyaya yayılır. Yani tetanos mikrobuna yeryüzünün her yerinde rastlamak mümkündür ve vücuda batan, yara açan her şeyde potansiyel tetanos tehlikesi vardır. Hastalık koyun, keçi ve inek gibi hayvanlarda da görülür. Domuzlar ve kö­pekler tetanosa daha dirençliyken kuşlarda hiç rastlanmaz.

Oksijensiz ortam mikrobun üreyip çoğalmasına imkân tanır. Şayet koşullar elverişsizse uygun bir ortam buluncaya kadar uyuklama devresine girer ve uzun yıllar dayanabilir. Oksijensiz kalan bir yaraya girerlerse gelişirler. Giriş nokta­sında üreyen mikrop, toksinlerini organizmanın her yerine dağıtır. Yaklaşık 8-16 günlük bir kuluçka döneminden sonra tüm vücudu etkilemeye başlar.

Derideki basit bir çizikten bile insana bulaşabilir. Yaraya bulaşınca kanla oksijen alamayan bu ölü dokuda hızla et­kin hâle geçer ama dokunun kendisine zarar vermez. Üreyen mikropların yaydıkları toksinler vücuda yayılarak hastalığa neden olurlar. Bu mikroptan korunmanın en etkin yolu, çocukluk çağında haşlatılan ve her beş yılda bir tekrarlanan tetanos açısıdır. Aşılanmamış kimselere ise tetanosun antitok­sini verilerek geçici bağışıklık kazandırılır.

Hastalık tüm dünyada yaygındır fakat gelişmiş ülkeler­de neredeyse kaybolmuş gibidir. Endüstrileşmiş ülkelerde çoğunlukla deri yaralanmaları ve yanıklardan, seyrek olarak da cerrahi girişimlerden sonra ortaya çıkar. Eroin bağımlılığı olanlarda steril olmayan aletlere ve eroine eklenen maddelere bağlı olarak görülür.

Gelişmekte olan veya gelişmemiş ülkelerde göbek bağının uygun olmayan şartlarda, örneğin taş, steril olamayan bıçak veya jilet gibi aletlerle kesilmesi sonucu oluşan yeni doğan tetanosu çok sık görülür. Ve buna bağlı yeni doğan ölümleri yaklaşık % 10 civarındadır. Yeni doğan tetanosundan bebeği korunmanın yolu, gebelik döneminde yaptırılan tetanos aşısıdır. Tetanos aşısı, hem anne adayını hem de bebeği doğum ve doğum sonu dönemde tetanos hastalığından korur. Anne­de oluşan antikorlar plasenta yoluyla bebeğe geçer, böylece bebek yeni doğan tetanosundan korunmuş olur.