Ana sayfa IŞIĞIN GÖR DEDİĞİ Türkiye’nin doğal ve kültürel eserleri

Türkiye’nin doğal ve kültürel eserleri

312
0

Unesco’nun Dünya mirası listesinde Türkiye’den de pek çok doğal ve kültürel eserler yer alıyor. Gelin bu eserlerimiz nelerdir öğrenelim.

UNESCO yani Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kül­tür Örgütü, Birleşmiş Milletlerin özel bir kurumu ola­rak İkinci Dünya Savaşından sonra 1946 yılında kurulmuştur. Bu kurumun yasası, 1945 yılı Kasım ayında Londra’da 44 ülke­nin temsilcilerinin katıldıkları bir toplantıda kabul edilmiştir.

Merkezi Paris’te bulunan ve Genel Konferans, Yürütme Konseyi, Sekreterlik olmak üzere üç organı olan UNESCO eğitim, bilim ve kültür alanlarındaki amaçlarını, kendisine üye olan her devlette kurulan Milli Komisyonlar aracılığıy­la gerçekleştirmeye çalışmaktadır. Dünya Miras Listesi ise UNESCO Dünya Miras Komitesi tarafından belirlenen veüm dünyada öncelikli olarak korunması için çalışmalar ya­pılan kültürel ve doğal varlıkların yer aldığı bir listedir.

UNESCO bu faaliyetlerine ilişkin olarak 190 ülkeyle antlaşma imzalamıştır. 2013 yılı itibarıyla Dünya genelinde UNESCO Dünya Mirası Listesine kayıtlı 981 kültürel ve do­ğal varlık bulunmaktadır. Bunların 759 tanesi kültürel, 193 tanesi doğal, 29 tanesi ise karma (kültürel-doğal) varlıktır.

Hazırlanan geçici liste, Miras Listesi için bir ön adımdır ve UNESCO Dünya Miras Listesi’ne kaydedilmesi uygun olan varlıklara ilişkin bir envanter işlevi görür. Geçici Listeler hazırlanırken varlıkların Dünya Miras Komitesi’nce belirle­nen kriterleri karşılama durumlarıyla mimari, tarihi, estetik ve kültürel, ekonomik, sosyal, sembolik ve felsefi özellikleri de dikkate alınır. Bu listede yer alan varlıklara ilişkin hazır­lanan adaylık dosyaları Dünya Miras Komitesine sunulur.

Dünya Mirasları Komitesi tarafından belirlenmiş ve bu­lundukları ülkenin devleti tarafından korunacağı garanti edilmiş doğal ve kültürel varlıkların listesinde Türkiye’deki bazı yerler de bulunmaktadır. UNESCO’nun Dünya Mirası olarak kabul ettiği kültür varlıklarımız ve listeye alınma ta­rihleri şöyledir:

İstanbul’daki tarihi yerler (1985)

Göreme Milli Parkı ve Kapadokya (1985)

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (1985)

Hattuşaş: Hitit Başkenti (1986)

Nemrut Dağı (1987)

Hierapolis Antik Kenti ve Pamukkale (1988)

Fethiye yakmlarmdaki Ksantos ve Letoon Antik Kentleri (1988)

Safranbolu ilçesi (1994)

Troya Arkeolojik Sitesi (1998)

Selimiye Camii ve Külliyesi (2011)

Çatalhöyük (2012)

İstanbul’da koruma altına alınan tarihi yerler ise Hi­podrom, Ayasofya, Aya İrini ve Küçük Ayasofya Camii’ni de içine alan Arkeolojik Park, Süleymaniye koruma alanı, Zeyrek Camii ve çevresini içine alan Zeyrek koruma alanı ve tarihi surlardır.

Geçici listede de Türkiye’nin pek çok tarihi eseri ve kül­türel, doğal varlıkları kayıtlıdır. Efes Antik Kenti, Karain Mağarası, İshakpaşa Sarayı, Sümela Manastırı, Harran ve Şanlıurfa yerleşimleri, Bergama, Perge Antik Kenti, Diyar­bakır kalesi ve surlar, ve Tuz. Gölü Özel Çevre Koruma Alan. bunlardan birkaçıdır.