Ana sayfa Köşe Yazarlarımız Ahşap oyuncak bebek: matruşka

Ahşap oyuncak bebek: matruşka

171
0

Açtıkça içinden bebek çıkan, Rusların ulusal sembolü olan oyuncak türünün adı nedir? Evet, matruşka! Peki matruşkanın bir anlamı olduğunu biliyor muydunuz? Eğer bir gün yolunuz Rusya’ya düşer de bu en popüler hediyelik eşyayı almak isterseniz, anlamını bilmenizde de fayda var.

Rusların ulusal sembollerinden biri olan sınırları aşan en popüler hediyelik eşyalardan­dır; aynı zamanda hem oymacılık hem de resim açısından Rusya’nın imajı ve ruhudur. Ahşap el yapımı olan bebekler ortasından açıldığında başka bir bebek çıkar, onu açtığınızda yine başka bir bebek çıkar. Tek anne figürünün içerisinde iç içe yerleştirilmiş en az üç, en çok 15 bebekten oluşur.

Matruşka bebeklerin 1890 yılında Moskova yakınlarında bulunan Abrentsevo Malikânesi’ne ait Çocuk Eğitim Atölye­sinde doğduğu iddia edilmektedir. Malikânenin sahibi Sava Manatov pek çok uğraşıya sahip kendini sanata adamış bir tüccardır. En büyük amacı ise Rus stilinde bir yaratım elde etmek  olmuştur. Bunun üzerine Manatov, birçok meşhur ve yetenekli Rus sanatçı ve yerel oymacıyla birlikte atölyesinde çalışmaya başlamıştır.

Bir gün, geleneksel cumartesi toplantısına, iyi huylu, kel kafalı ihtiyar Fukuruma’nın figürü getirilir. Bu figür, için­de başka yedi figürü içeren, iç içe geçmiş bir bebektir. Ja­pon söylencelerine göre ise Fukuruma’yı geldiği Japon adası Honshu’da bilinmeyen bir Rus papaz yapmıştır. Geçmişteki Rus oymacıların yaptığı iç içe geçen paskalya yumurtaları bu söylenceyi desteklemiştir. Böylelikle bu figür, Matruşka be­beklerine esin kaynağı olmuştur.

Eski Rus zamanlarında, işçiler arasında, Matryona veya Matrioska çok meşhur ve beğenilen bir bayan adıdır. Aka­demisyenler bu ismin kökeninin Mater, yani anne olduğunu söylemektedirler. Bu ismin büyük bir işçi ailesinin sağlıklı, canlı ve iri görünüşlü anneleri tasvir ettiğini düşünmekteler. Bunun sonucu olarak Matruşka, içine başka bebekler sığdırı­larak yapılan, parlak boyalı tahta figürlerin ismi hâline gelir.

Bu bebeklerin hep tek sayıda olmasının nedeni ise Rusla­rın tek sayının uğuruna inanmalarıdır. Matruşkalar gencide geleneksel Rus kıyafeti olan sarafan giymiş bebekler şeklinde boyanır ancak bazen eski Sovyetler Birliği liderleri olarak çi­zilmiş olanları da vardır.