Ana sayfa IŞIĞIN GÖR DEDİĞİ Semafor

Semafor

269
0

Aslında gündelik hayatımızda bu kavrama dair örneklerle sıkça karşılaşırız ancak adının semafor olduğu­nu bilmeyiz. Bugün deniz, karayolları ve demiryollarındaki kullanımına göre farklı tanımlamaları yapılsa da en genel ta­nımıyla bayrak, el-kol hareketleri ya da ışıkla yapılan işaret haberleşmesidir. Günümüzde buna verilecek en güzel örnek­lerden biri, trafik lambalarıdır.

Tarihte bazı devletlerin kısa mesafeler arasında bez ya da meşale sallayarak haberleştikleri bilinmektedir. Romalılar daha önce kullanılan şekli devam ettirmekle birlikte işaretleri göndermek için yüksek kuleler de kullanmışlardır. 1600’lü yıllarda teleskopun keşfedilmesiyle birlikte işaretleşilen yerler arası mesafe oldukça artmıştır. 17. yüzyılın sonlarında doğru Robert Hook, teleskop kullanarak haberleşmeye basit bir sistem kurmayı planladıysa da bunu ancak bir sonra, 1792’de Claude Chappe gerçekleştirebilmiştir.

Chappe’ın semaforu (aynı zamanda ilk basit telgraf olaraL kabul edilir), Paris ve Lille arasında, 230 km.lik bir mesa­fede doğru olarak uzun aralarla dizilmiş kuleler aracılığa çalışmaktaydı. Bu kulelerin tepesinde hareket ettirilebilen kanatlar vardı. Kanatların hareket ettirilmesiyle ortaya çıkan şekillerin her biri, bir harfe karşılık geliyordu. Fransa’da kısa sürede kurulan 120 kule aracılığıyla bir dakikada 20 karakter bir uçtan diğerine aktarılıyordu. Bu tür semafor haberleşme­si, haberleşme alanında ilk ciddi hızlanmadır.

ingiliz mühendis Hutton Gregory ise demiryollarında se­maforun geliştirilip uygulanmasına öncülük etmiştir. Hare­ket ettirilebilir mekanik kollar, çubuklar ve tren yollarında kullanılan işaret vericiler, modern tür semafor uygulamaları­dır. Gemiler veya gemilerle kara arasındaki semafor haberleş­mesi ise iki elinde yarısı kırmızı, yarısı sarı birer bayrak tutan ve bunları Semafor Alfabesi’ne göre sallayan bir denizci tara­fından yapılır. Bayrakların her hareketi, alfabenin bir harfi­ne, bir numaraya veya dikkat belirten bir işarete karşılıktır. Günümüzde telsizin yaygın kullanımı denizcilikte bu haber­leşme türünün önemini kaybettirmekle beraber, telsizin arı­zalanması veya herhangi başka bir nedenle kullanılmaması hâlinde semafor hâlâ başvurulacak tek çaredir.

Bu yöntem askerî alanda hâlâ yaygın bir şekilde kulla­nılırken dağcılık gibi konuşarak haberleşmenin zor olduğu yerlerde de önemli bir iletişim aracıdır. Gerald Holtom ta­rafından yaratılan barış sembolü de denizcilikte kullanılan semafor alfabesindeki ‘N’ ve ‘D’ kodları kullanılarak tasar­lanmıştır. Bu harfler, ‘Nuclear Disarmement’ yani ‘Nükleer Silahsızlanma’ çağrısının ilk harfleridir.