Ana sayfa IŞIĞIN GÖR DEDİĞİ Çoban Yıldızı’nın özelliği

Çoban Yıldızı’nın özelliği

266
0

“Hiç Mi Merak Ettiniz  Mi” köşemizde bugün size çoban yıldızının özelliğini anlatacağım.

İnsanlık var olduğundan itibaren gökyüzü her zaman merak konusu olmuştur. İlk büyük medeniyetlerin din adamlarıyla bilimle uğraşanlarının büyük çoğunluğu, kendilerini gökyüzünün gizemlerini çözmeye adamıştır. Bu dönemlerden günümüze kadar gelişen teknolojiyle birlikte gökyüzünün sırları hâlâ keşfedilmeye devam etmektedir. Bu keşiflerde doğru bilinen bazı bilgilerin de yanlışlığı ortaya çı­karılmaktadır. Böyle durumlara verilebilecek en iyi örnekler­den birisi de Çoban Yıldızı’dır.

İlk başlarda yıldız sanılan ama daha sonra gezegen olduğu anlaşılan Çoban Yıldızı, aynı zamanda Venüs adıyla da anıl­maktadır. Diğer bilinen adlarıysa Zühre ve Çolpan’dır. Venüs gezegeni, güneş sisteminde yer alan bir gezegendir sistemdeki diğer gezegenlerden ayrılmaktadır. Çoban Yıldı/ı yani Venüs gezegeni, güneş sisteminde ikinci sırada yer alır. Venüs u özel ve farklı kılan en büyük etken ise bu gezegenin dönüş yönüdür. Bu gezegen, güneş sistemin­de ters yönde dönen iki gezegenden biridir (diğer gezegen Uranüs’tür).

Bilim insanları ve astronotlarca oldukça fazla araştırılan Venüs gezegeni, büyüklüğü açısından gezegenimizle benzer­lik gösterdiğinden Dünyayla kardeş gezegen olarak ilan edil­miştir. Görünür hareketleri diğer yıldızlardan farklı olan yedi gökcisminden (Mars, Jüpiter, Merkür, Güneş, Ay, Satürn ve Venüs) biri olan Venüs, sahip olduğu bu özellikle Antik Çağ gökbilimcilerinin odak noktası hâline gelmiştir. Astroloji açı­sından da önem taşıyan gezegen, birçok dilde haftanın yedi gününe adını veren gökcisimlerinden biri olarak, tarihçesinden günümüze insan kültüründe yerini korumuştur. Gü­nümüzde oldukça popüler olarak ilgilenilen burç yorumları da Venüs gezegeninin geçmişten bugüne kadar gelen mistik öğelerinden beslenmektedir.

Gökyüzünde Güneş’e yakın konumda bulunduğundan ve yörüngesi Dünya’nınkine göre Güneş’e daha yakın olduğun­dan yeryüzünden sadece Güneş doğmadan önce veya battık­tan sonra görülebilir. Görülebildiği zamanlar, gökyüzündeki en parlak cisim olarak dikkat çeker. Eski Yunan medeniye­tinde sabah görülen Venüs gezegeni, ‘Sabah Yıldızı’, akşam saatlerinde gökyüzünde beliren Venüs gezegeni de ‘Akşam Yıldızı’ olarak anılırdı. Nitekim Pisagor en sonunda yaptığı çalışmalarla sabah ve akşam saatlerinde gökyüzünde beliren yıldızların aslında aynı gökcismi olduğunu kanıtlamıştır.

Keşfi oldukça eskiye dayanan Venüs gezegeninin kendi­ni özel kılan tüm bu özellikleri, bu gezegene özellikle Eski Yunan Medeniyeti’nde oldukça değer verilmesini sağlamıştır. Venüs gezegeni, bu medeniyette bir Tanrıça olan Afrodit’le birlikte özdeşleştirilmiştir; aynı zamanda mistik güçlerin merkezi olarak kabul edilmiştir. Eski Mezopotamya, Orta Amerika ve Uzak Doğu kültürlerinde de Venüs’ün önemli bir yeri olmuştur.

Günümüze ulaşan en eski gökbilimsel belge olan ve M.Ö. 7. yüzyıla ait olduğu sanılan Ammisaduqa tabletinde, Ba- billilerin M.Ö. 1700-1400 yılları arasında yaptıkları Venüs gözlemlerinden söz edilir. Takip eden yıllarda îlk Çağ insanı Venüs gezegeni hakkında çok daha fazla bilgi edinmeye baş­lamıştır. Heraklitos tarafından ortaya atılan Venüs’ün Güneş etrafında döndüğü fikri ise yüzyıllar boyunca tartışılacak ‘Güneş Merkezli Sistem’ görüşünün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Yakın geçmişte yapılan incelemeler, Venüs geze­genin ayrıca ‘yüzey sıcaklığı’ en fazla olan gezegen olduğunun da anlaşılmasını sağlamıştır. Venüs gezegeninin bir diğe özelliği ise en çok uzay aracı gönderilen gezegen olmasıdır.