Ana sayfa Köşe Yazarlarımız Edepli Olmak -KÖŞE YAZISI

Edepli Olmak -KÖŞE YAZISI

293
0
PAYLAŞ

Edep aklın suretidir. HZ. ALİ (R.A.)

Edep; Haya, terbiye, iffet, zerafet, utanma, ağırbaşlılık, söz ve davranışlarında ölçülü olma, iyi ve güzel ahlâk gibi manalara gelir. Güzel terbiye ve güzel huylarla vasıflanmaktır. Utanılacak şeylerden insanı koruyan melekedir.

Âdâb, “edeb” kelimesinin çoğuludur. İnsanlara sözlen ve fiilen güzel davranışta bulunmaktan ibarettir. İnsan için en büyük bir şeref edeptir. Edep insanın süsüdür. Zıddı ise isaet’tir. Kötülük yapmak ve terbiyeye aykırı davranmak demektir.

Edebden yoksun olan bir insan, bir toplum için zararlı mikroplardan daha tehlikelidir.

Edeb, insanlara karşı bütün davranış ve muamelelerinde terbiyeli ve ahlâklı olmaktır. Selâm vermek, güler yüz göstermek, tırnak kesmek, sakal bırakmak gibi nice İslâmî edebler vardır ki, bunlar Hz. Peygamber’in birer sünneti olduğu gibi, daha önce geçen peygamberlerin de sünnetleridir.

Nitekim Rasûlullâh -aleyhisselâm- buyurmuşlardır:

Kıyamet günü bana en yakın olanınız, huy ve ahlak olarak en güzel olanınızdır. (Tirmizi, Birr, 71)

Hakiki edeb ve ahlak kahramanı olanlar, peygamberler ve velilerdir.

Şair ne güzel söyler:

Edeb bir taç imiş nûr-i Hüdâ’dan

Giy ol tacı emin ol her beladan

Bir arif şair de şöyle der:

Ehli diller arasında aradım kıldım taleb,

Her hüner makbul imiş illa edeb, illa edeb.

Edebi gözetmek, zikirden üstündür. Edebi gözetmeyen Hakk’a kavuşamaz. (İmâm-ı Rabbânî)

Edeb bir tâc imiş nûr-i Hüdâ’dan

Giy ol tâcı emin ol her belâdan

(Yûnus Emre)

Edep, fakirlerin dayanağı, zenginlerin süsüdür.

İbni Ata’ya edep nedir? Diye sorulduğunda şu beyiti okumuştur.

Konuşunca bütün zerafeti ortaya çıkar,

Susunca da bütün güzellikleri zahir olur.