Ana sayfa İsmail Hakkı Cengiz Davutoğlu, bir parantez mi, ülkeye yön veren bir karakter mi? (1) –...

Davutoğlu, bir parantez mi, ülkeye yön veren bir karakter mi? (1) – Köşe Yazısı

217
0
PAYLAŞ

Bu sualin cevabını bulmak, yakın geçmişi ve bugünü anlamamızı sağlayacağı gibi, istikbale de ışık tutacak.

İki seneye yakın Başbakanlık da yapmış olan Ahmet Davutoğlu sıradan bir Dışişleri Bakanı değildi. 2002’den 2014’e kadar Türkiye Cumhuriyeti’nin “dış politikası”na damgasını vuran bir danışman ve bakandı. Dış politikadaki 12 yılı çok başarılı görülmüş olmalı ki 2014’te de Başbakanlığa getirildi. Hal böyle olunca, “akademik yayınlar”a girmiş olan bu siyasetçinin tahlil edilerek başarılarının örnek, yanlışlarından da ders alınması hayatî önem kazanıyor.

Ders kitaplarına siyasetçi isimlerinin, hele hayatta olan, görevde olan siyasetçi isimlerinin girmesi pek nadirdir. Ahmet Davutoğlu ismi o istisnaların en başında gelen siyasetçi… Üstelik tek ders kitabında değil birkaç kitapta birden adı geçiyor. Başarıları anlatılıyor. Meselâ, “Bakanlarda Siyaset”adlı kitapta, onun  günümüz Balkanlarına nasıl yön verdiği, TC’nin menfaatlerini nasıl koruduğu anlatılıyor.

Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde 3’ncü sınıfta okutulan “Dış Politika Analizi” ders kitabında ise “dış politika”daki “etkin rolü” ele alınıyor. Haddizatında, Davutoğlu ismini konuşmayı en ilginç kılan husus, 14 sene boyunca bu derece etkili olan bir siyasetçinin birden bire sahneden çekilmesi ve bu derece “suskunluğa” gömülmesidir.

Sahi, Davutoğlu nerede? Ülkenin 12 sene dış politikasına, 2 sene de bütün hükümet yönetimine istikamet veren siyasetçi neden suskun? Dış politikada ve ülkenin diğer sorunları hakkında hiçbir fikri, söyleyecek hiçbir şeyi yok mu?

Şimdi, söz konusu kitapta Davutoğlu hakkında yazılanlara bakalım: 2015 basımlı Dış Politika Analizi kitabında, “Ulusal Rol Kavramının Türkiye’ye Uyarlanması” başlığı altında şu satırlar yer alıyor:

“2002 yılında Adalet ve Kalkınma Partisi’nin iktidara gelmesinden sonra dış politika oldukça aktif bir döneme girmiştir. Son 10 yıldır izlenilen aktif dış politikanın mimarı kuşkusuz ki 2009 yılından beri Dışişleri Bakanı olarak görev yapmakta olan ve 2002 yılından itibaren de hem Başbakan hem de Cumhurbaşkanı’na danışmanlık yapan Ahmet Davutoğlu’dur. Davutoğlu, Türkiye’nin yalnızca stratejik öneme dayalı dış politika anlayışından uzaklaşarak, tarihî ve coğrafî derinliğini temel alan bir tercihe yönelmesi gerektiğini savunmuştur. Bu dış politikanın iki dayanak noktası olduğu düşünülebilir; komşularla sıfır sorun ve çok boyutlu bir dış politika izlenmesi.

Stratejik derinliğin coğrafî ve tarihî olmak üzere iki boyutu vardır. İlk olarak, Türkiye sadece bir Akdeniz ülkesi değildir, onu Romanya ve Yunanistan’dan ayıran karakteristik özellikler vardır. Türkiye aynı zamanda bir Ortadoğu ülkesi, bir parçasıyla da Kafkas ülkesidir. Ayrıca hem bir Avrupa ülkesi hem de bir Asya ülkesidir. Bu bağlamda çok boyutlu roller üstlenebilecek coğrafi bir yapıya sahiptir. Türkiye aynı zamanda tarihî derinliği olan bir ülkedir. Türkiye’nin gerek bölgesel anlamda gerekse de küresel anlamda kendi potansiyelini yerine getirebilmesi ve yeni düzene ayak uydurabilmesi için bu unsurlar göz önünde tutularak daha etkin, aktif bir dış politika izlenmelidir ve haliyle ulusal rol kavramı yenilenmelidir.” (1)

Şu, ikinci paragrafta yazılanları söylemek için “stratejik derinliğe” ihtiyaç var mı? Bunlar lise hatta ortaokul tarih ve coğrafya derslerinde öğretilmiyor mu? Ayrıca, bu konu 2012’de kaldırılan Millî Güvenlik Bilgisi dersinde de geçiyordu. Bizzat bendeniz, 6 sene boyunca, 10’cu sınıf öğrenicilerime bu konuları verdim.

Üstelik paragrafta bir de fizikî hata var. Romanya bir Akdeniz ülkesi gibi gösterilmiş. Romanya Akdeniz değil, bir Karadeniz ülkesidir. Belki de orada, “Türkiye sadece bir Akdeniz ve Karedeniz ülkesi değildir” denilecekti; o vakit, daha doğru ve anlaşılır olurdu.

(1): Anadolu Üniversitesi, AÖF, Uluslar arası İlişkiler Bölümü, Dış Politika Analizi ders kitabı, Aralık 2015, S.94-95

(2): Hürriyet, 05 Ocak 2017, Hhttp://http://www.hurriyet.com.tr/numan-kurtulmus-izlenen-politikayi-elestirdi-suriye-bastan-yanlisti-40326898

Yazının devamı yarın…