DOLAR 8,6621-0.05%
EURO 10,18130.13%
ALTIN 491,39-0,03
BITCOIN 380786-6,86%
Ankara
25°

PARÇALI AZ BULUTLU

05:17

İMSAK'A KALAN SÜRE

Barzani de, Kerkük de Türkiye’ye muhtaç

ABONE OL
8 Nisan 2017 11:03
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Gerek Irak bütününde, gerek Barzani’nin kontrol ettiği “Irak Kürt Bölgesel yönetimi (IKYB)”de, gerekse Kerkük’te vaziyet karmakarışık!

Karmaşıklık, öncelikle, Irak merkezî yönetiminin zafiyetinden kaynaklanıyor. Ülkenin tamamında otoriteyi sağlayamadığı gibi, ülkenin kuzeyinde ve Kerkük’te iyice zayıf!

Öte yandan, Kerkük’te ve IKYB’de de tek bir otorite, “vaziyete hâkim” tek bir “güç” yok! Barzani etkin olmasına rağmen, onun partisi KDP tek güç değil. Talabani’nin KYB’si ve terör örgütü PKK’da iktidara ortak olmak için mücadele içinde. Şimdi “bu mücadeleye üçüncü bir parti, Goran’ın eklenmesiyle Kürt gruplar arasındaki iktidar kavgası ve siyasî krizler derinleşiyor.” (Ayşe Karabat, El-Cezire, 04 Nisan 2017)

Kerkük’te ise, KYB etkin… 2011’de, KYB’li bir Kürt olan Necmeddin Kerim Kerkük valiliğine getirilmişti. 2014’te Kerkük’e IŞİD saldırınca, Irak ordusuna bağlı tugay savaşmadan çekildiği halde vali yerinde kalmıştı. Tuhaf değil mi? Şimdi, Kerkük’ten IŞİD çekildi fakat yerini Irak ordusu birlikleri yerine peşmerge güçleri dolduruyor.

Tabii IKYB’deki iktidar ve ekonomik kaynakları paylaşma kavgası burada da sürüyor. Kerkük’te 41 üyeli bir “il meclisi” var. 41 üyenin 26’sı Kürt, 9’u Türk, 6’sı Arap.

Bir Türkmen şehri olan Kerkük’ün il meclisinde Türkler neden beşte 1 gibi bir oranla temsil ediliyorlar?

Çünkü 2003 Amerikan işgalinden sonra, şehrin nüfus yapısı değiştirildi. Türkmenler göçe zorlandı… Kürtler ise akın akın Kerkük’e yerleştirildi. 2003’te 700 bin civarında olan nüfus, 1 milyon 400 bine çıkarıldı.

x   x   x

PETROL ZENGİNİ KENT

Kerkük’te dünyanın en kaliteli ve yüzeye en yakın petrolleri yatıyor. Çok ucuza mal ediliyor ve bugün itibarıyla, toplam Irak petrolünün %40’ı Kerkük’ten çıkarılıyor. Bu petrolden hem merkezî hükümet, hem IKYB, hem de KYB pay alıyor.

Peki, bu petrol dünyaya nasıl satılıyor?

İşte, Barzani’nin ve diğer Kürt gruplarının, Türkiye’ye en fazla muhtaç oldukları nokta burası: Çünkü Kerkük petrolü, yıllık taşıma kapasitesi 71 milyon ton olan, Kerkük-Ceyhan boru hattı ile dünyaya açılıyor. Ceyhan’a ulaşan boru hattının tek alternatifi tankerlerle İran üzerinden taşımak ama bu hem maliyetli hem de çok sınırlı olabiliyor.

Dolayısıyla, Türkiye’nin elinde çok önemli bir “petrol kartı” var.

Başlıktaki “Kerkük”ten kastım elbette oranın Türkmenleri… Türkmenlerin Türkiye’ye ihtiyaçları tartışmasızdır.

Ayrıca, Barzani sadece petrol taşımacılığı yoluyla değil, iktisaden de Türkiye’ye bağımlıdır. Türkiye; elindeki bu kartları kullanarak, etkin diplomasiyle Kerkük’e istediği şekli verme gücüne sahip.

Yeter ki enerjisini Kerkük’e yoğunlaştırabilsin!

x   x   x

Olay çok karmaşık olduğu gibi, aynı zamanda, çok boyutlu… İşin İran, Amerikan, Haşdi Şaabi, “IKYB’ye bağlanma referandumu” gibi boyutları var. Onları da bir sonraki yazıda incelemeye çalışacağız.

 

x   x   x

KERKÜK DESTANI’NDAN

Irak derler

Irak derler!

Derdime firak derler…

Diyemem men: “Türkmen’em!”

“Bu sözü bırak!” derler…

x   x   x

İncidendir incidendir…

Bu sözler incidendir…

Kimi gam giderici,

Kimi öz incidendir.

 

Harput’a “HOYRAT” derler,

Duyanlar: “Hayret” derler.

Harput erenlerinden

Millete hayrat derler.

 

Kerkük’te adı: Hoyrat;

Söz değil; feryat feryat!

Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu (1929-1992)

 

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.